Bàn thờ Ông Địa – Thần Tài xuất hiện phổ biến trong bất cứ đâu tại Việt Nam như các cửa hàng kinh doanh, các công ty – xí nghiệp hoặc các hộ gia đình. Việc thờ cúng đó có nguồn gốc thế nào và cách thờ cúng ra sao cho đúng ?

Nguồn gốc thờ Thần tài

Thần Tài là một vị thần trong tín ngưỡng Việt Nam và một số nước phương Đông.

Theo truyền thuyết, thần tài chính là Triệu Công Minh, người đời nhà Thương. Ông lánh đời đi tu tại núi Chung Nam. Về sau đắc đạo, ông được phong làm Chính Nhất Huyền Đàn Nguyên Soái, coi việc đuổi trừ ôn dịch, cứu bệnh trừ tà. Hơn nữa, ai bị oan ức đến cầu cứu ông thì được giúp đỡ. Người buôn bán thì cúng cầu ông để được phát đạt may mắn.
Người ta thường vẽ ông hình một người mặt đen, râu rậm, tay cầm roi, cưỡi cọp đen. Dân gian còn gọi ông là Tài Bạch Tinh Quân hay Triệu Công Nguyên Soái. Người đời vẽ ông trên một cái đĩa làm bằng kim loại trên bàn thờ để thờ cúng.

Thần Tài – Ông Địa là một cặp 2 ông thần được thờ trong một cái tủ thờ, đặt ở dưới đất. Tủ thường làm bằng gỗ và có khi được Tủ thờ Thần Tài – Ông Địa đều đặt hướng thẳng ra phía cửa nhà, thường ở vị trí có vách dựa vào (để tạo sự vững chắc cho tủ thờ cũng như cho sự kinh doanh và cuộc sống bạn).

Người ta không chỉ cúng 2 ông vào ngày Tết, mà cúng quanh năm, nhất là những gia đình chuyên nghề buôn bán, kinh doanh thì người ta tin rằng chỉ khi nào lo cho các vị thần này chu đáo hàng ngày thì mới được các Thần phù hộ làm ăn thuận lợi “tiền vào như nước”.

Mã bàn thờ: OD19

Cách bày bàn thờ thần tài
Cách bày bàn thờ thần tài

Thần Tài – Ông Địa là một cặp thờ tuy về hình chỉ có 1 ông Địa và 1 Thần tài, nhưng Mỗi một vị như vậy là đại diện cho 5 người. Về Thần Tài có : Hắc Thần Tài, Thanh Thần Tài, Bạch Thần Tài , Xích Thần Tài Và Hoàng Thần tài là vị chủ chốt. Còn ông Địa cũng có 5 ông : Đông phương Thanh Đế, Tây phương Bạch Đế, Nam phương Xích Đế, Bắc phương Hắc Đế và Trung ương Huỳnh Đế.

Về hình thức bên ngoài thì Ông Địa thường bụng phệ, người trắng nõn, để ngực trần, đầu quấn khăn, tay cầm quạt và hay có con cọp đi theo.

Cần phân biệt Ông Địa của Việt Nam và Phật Di Lặc. Phật Di Lặc mang bao bố hay cười tươi, có đồng tử đi theo. Hình ảnh Ông Địa còn khá quen thuộc trong đội múa lân, Ông Địa thường có vai trò cản trở Lân trong việc nhặt tiền thưởng hay quà cúng của gia chủ.

Thần Tài thường tay cầm cục vàng (kim ngân lượng) hoặc bạc, đội mũ mão, trang phục nghiêm chỉnh hơn Ông Địa.

Nhìn vào cấu trúc bàn thờ Thần Tài – Ông Địa đúng cách, từ ngoài nhìn vào ta thấy dán trên vách 1 tấm Bài vị là 1 tấm màu đỏ được viết bằng mực nhũ kim với nội dung “Ngũ phương Ngũ thổ Long thần, Tiền hậu địa Chúa Tài thần”.

Bên trái là ông Thần tài, bên phải là Ông Địa. Ở giữa hai ông là một hũ gạo, một hũ muối và một hũ nước đầy, 3 hũ này chỉ đến cuối năm mới thay.

Giữa bàn thờ là một bát nhang, bát nhang này khi bốc phải chọn ngày và theo một số thủ tục nhất định.

Để tránh động bát nhang khi lau chùi bàn thờ, người ta dùng keo 502 dán chết bát nhang xuống bàn thờ. Khi đang làm ăn tốt mà xê dịch bát nhang gọi là bị động bát nhang, mọi chuyện trở nên trục trặc liền. Theo nguyên lý ” Đông Bình – Tây Quả ”, lọ hoa bên tay phải – thường nên cắm hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền…. đĩa trái cây bên tay trái – nên sắp ngũ quả (5 loại trái cây).

Thường ở ngoài nơi bán đồ thờ cúng, các bạn nên bỏ khay và xếp 5 chén nước thành hình chữ thập, tượng trưng cho ngũ phương, và cũng là tương trưng cho Ngũ Hành phát sinh phát triển. Cúng 5 chén nước chứ không phải 3 chén cũng vì tượng trưng cho 5 ông Thần tài và 5 ông Địa đã nói ở trên.

Ông Cóc (hình tượng rất đặc trưng văn hóa Việt) để bên trái, lưu ý là sáng quay Cóc ra, tối quay Cóc vào trong với mong muốn tiền của không bị trôi đi. Ngoài cùng trên mặt đất, các bạn nên chọn một cái tô sứ thật đẹp, nông lòng, đổ đầy nước và ngắt những bông hoa trải trên mặt nước (làm Minh Đường Tụ Thủy) – một cách giữ tiền bạc khỏi trôi đi.

Trên nóc bàn thờ Thần Tài – Ông Địa, người ta thường đặt tượng của Di Lặc Phật Vương hay các câu chú Phạn tự (tượng trưng cho cơ quan chủ quản các Thần). Mục đích là để có sự quản lý, không cho các vị Thần làm điều sai trái.

Nguồn gốc thờ Thổ địa

Thổ Công hay Thổ Địa là một vị thần trong tín ngưỡng Việt Nam cai quản một vùng đất đai. Sống ở đâu thì có Thổ Công ở đó: “Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá”. Thông thường, mỗi khi làm việc có đụng chạm đến đất đai như : xây cất, đào ao, đào giếng, mở vườn, mở ruộng, đào huyệt…… thì người Việt đều phải cúng vị thần này. Với người Hoa, Thổ Địa cũng là một trong các vị thần Tài. Do ngày xưa, nông nghiệp chiếm vai trò quan trọng trong lịch sử nên đất đai cùng các loại nông phẩm từ đất sinh ra là thứ của cải, tài sản chủ yếu ngày xưa nên thần Đất cũng là 1 thần Tài. Mặt khác, thần Đất có công năng là thần Tài là do thuyết ngũ hành tương sinh : Thổ sinh Kim (đất sinh vàng bạc)… Có lẽ vì lý do đó mà đến tận bây giờ, Thần Tài và Ông Địa (Thổ Địa) vẫn cứ được thờ chung như một cặp đôi bất khả phân li ở khắp nơi, từ văn phòng công ty lớn – nhỏ, cửa hàng bán lẻ, tư gia …….vv….Người Hoa sang VN làm nghề buôn bán trở nên giàu có, mỗi nhà người Hoa đều có thờ Ông Địa – Thần tài nên người Việt thấy vậy bắt chước theo. Theo tín ngưỡng dân gian, Ông Địa – Thần tài mang lại tiền bạc hay của cải cho mỗi gia đình, nên nhất là gia đình mua bán hay kinh doanh đều phải có bàn thờ Ông Địa – Thần Tài. Ông Địa – Thần tài được người Hoa truyền cho dân Việt.

Hướng đặt bàn thờ Thần Tài – Ông Địa thế nào cho đúng?

Hướng đặt bàn thờ Thần Tài – Ông Địa rất quan trọng, hướng đặt bàn thờ sao cho phải là vị trí hướng ra cửa quan sát hết được sự ra vào của khách. Thường gia chủ sẽ có hai lựa chọn hướng khi đặt, một là hướng tốt để đón Lộc (khí) bên ngoài. Hai là  theo hướng tốt cho chủ nhà.

Vì vậy khi đặt bàn thờ Thần Tài – Ông Địa nên chọn lấy các cung Quý Nhân, Thiên Lộc, để có thể đón nhận được nhiều sinh ý, tài lộc cho gia chủ.

Cung Quý Nhân – Tại hướng Tây Bắc.

Quý Nhân Thiên Ất là vị Thần đứng đầu cát Thần, hết sức tĩnh mà có thể chế ngự được mọi chỗ động, chí tôn mà có thể trấn được phù trợ. Đặt bàn thờ Thần Tài vào cung Quý Nhân gia đạo sẽ được bình an, hỷ khí đầy nhà, làm ăn buôn bán may mắn, có nhiều khách hàng thân thiết và nhiều người giúp đỡ, gặp dữ hóa lành. Tuy nhiên nếu gặp Không Vong, Tử, Tuyệt thì nguồn Phúc giảm đi nhiều, hoặc nếu có mắc nạn cũng khó tránh, bởi nguồn cứu giải kém hiệu lực, người và gia súc bị tổn thất, kiện cáo, thị phi.

Cung Thiên Lộc tại hướng Đông-Nam, cung Quý Nhân tại hướng Tây-Bắc. Tuy nhiên, phải sử dụng la bàn để xác định rõ 2 cung này, tùy theo tuổi của gia chủ. Sau khi đặt bàn thờ Thần Tài ở các vị trí trên, nên có sự chuẩn bị cẩn thận, trước mặt bàn thờ phải quang đãng, sạch sẽ. Bàn thờ Thần Tài tuy thờ dưới đất nhưng vị thần này tính rất thích thơm tho, sạch sẽ. Vì vậy nên để sẵn một lọ nước hoa tươi và phải thường xuyên lau dọn, xức nước thơm cho bàn thờ được thơm tho.

Sơ đồ bài trí bàn thờ thần tài ông địa
Sơ đồ bài trí bàn thờ thần tài ông địa

Cung Thiên Lộc – tại hướng Đông Nam

Thiên Lộc là phương Lâm quan của Tuế Can. Nhà có cửa chính nằm trong cung Thiên Lộc rất tốt, may mắn. Bàn thờ Thần Tài nếu chọn cung Thiên Lộc sẽ mang lại những may mắn về tiền bạc, gia sản thăng tiến, nhà cửa vượng.

Không những thế, đặt bàn thờ Thần Tài nằm trong cung này sẽ khiến cho gia chủ, cơ địa tốt tươi, thông minh, tuấn tú lại khéo léo, tài năng kinh doanh giỏi, làm ăn tiến phát. Vì vậy, hướng Thiên Lộc là được coi là hướng tốt nhất để đặt bàn thờ Thần Tài.

Tuy nhiên, trước khi chọn hướng an vị bàn thờ Thần Tài bạn cũng nên quan tâm tránh các hướng có sự ảnh hưởng của hướng có sao Không Vong, Tử, Tuyệt. Nếu gặp Không Vong, Tử, Tuyệt thì Khí tán, tài không tụ, có lộc cũng như không. Nhiều người cho rằng hướng Thiên lộc phạm các sao Không Vong, Tử, Tuyệt gọi là hướng Tuyệt Lộc, dù tài sản có như nước, rồi cũng tiêu tan hết.

Cách sắp xếp bài trí bàn thờ Thần Tài – Ông Địa

Trong cùng bàn thờ, dán trên vách là một tấm bài vị. Sau lưng bàn thờ Thần Tài cần phải là vách tường chắc chắn, không được trổ cửa sổ hay đục lỗ vì làm vậy thì tài vận không tụ được.

Trong những trường hợp không thể đặt bàn thờ dựa lưng vào tường do phải chọn hướng thì cần tạo vách để tránh góc nhọn sau lưng bàn thờ và giúp bàn thờ nằm vững chắc. Hai bên, bên trái (nguyên tắc là từ ngoài nhìn vào) là ông Thần Tài, bên phải là Thổ Địa (thường bàn thờ Thần Tài thờ chung với ông Thổ Địa).

Ở giữa hai ông là một hũ gạo, một hũ muối và một hũ nước đầy. Ba hũ này chỉ đến cuối năm mới thay. Giữa bàn thờ đặt một bát nhang và cần tránh động bát nhang khi lau chùi bàn thờ.

Linh vật cóc
Linh vật cóc
Linh vật thờ Kỳ lân
Linh vật thờ Kỳ lân

Lọ hoa được đặt bên tay phải, đĩa trái cây bên tay trái. Hoa cúng Thần Tài nên là hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền. Trái cây nên chọn ngũ quả. Xếp 5 chén nước thành hình chữ thập để tượng trưng cho ngũ phương và ngũ hành phát sinh phát triển. Ông Cóc để bên trái, sáng quay Cóc ra, tối quay Cóc vào.

Ngoài cùng trên mặt đất, nên chọn một cái bát hoặc đĩa sâu sứ hoặc thuỷ tinh thật đẹp, đổ đầy nước và rắc những cánh hoa hồng trên mặt (đĩa hoa này biểu trưng cho việc giữ tiền bạc khỏi trôi đi). Bên trên bàn thờ Thần Tài, có thể đặt thêm tượng Phật Di Lặc. Di Lặc Phật Vương sẽ quản lý và ngăn chặn các vị thần làm điều sai trái.

Đặc điểm đặc biệt chú ý khi Thờ cúng Thần Tài – Ông Địa

  1. Tuy thờ cúng, bàn thờ để dưới đất, nhưng các vị này rất ưa chuộng sự sạch sẽ, sáng sủa. Vì vậy, trong quá trình thờ cúng, ta nên giữ cho các vị này luôn sạch sẽ bằng cách tắm rửa thường xuyên bằng nước sạch. Khi trời mưa to, các bạn bê Thần Tài, Ông Địa, Ông Cóc cho vào một cái thau sạch và để tắm mưa ngoài trời độ 15phút. Sau đó mang vào lau khô, xịt nước thơm và thắp hương xin. Nhiều lần thấy rất linh diệu.
  2. Khi dâng lễ cúng Thần Tài – Ông Địa , chú ý các vị có sở thích là đồ ngọt. Thịt quay, bánh hỏi, chuối, bưởi…
  3. Cách thắp nhang : Khi mới lập bàn thờ, ta nên thắp nhang liên tục trong 100 ngày để bàn thờ tụ Khí. Tuyệt đối không vì sợ tốn điện mà tắt đèn trên bàn thờ, vì những ngọn đèn đó giống như những ngọn Hải Đăng dẫn đường cho các vị giáng xuống trần. Trong 100 ngày đó mỗi sáng chỉ cần thay nước và thắp một nén nhang. Những lúc cần cầu xin điều gì thì thắp 3 nén cắm theo hàng ngang. Những ngày rằm, mùng một, lễ, tết thắp 5 nén theo hình chữ thập. Nên chọn loại nhang cuốn tàn (giữ được tàn), sau một thời gian sẽ có bát nhang rất đẹp và tụ Khí rất tốt. Chỉ đến ngày 23 tháng Chạp mới rút chân nhang (khi bát nhang quá đầy chân nhang) và đem hóa cùng tiền giấy. Khi hóa xong nhớ đổ một chút rượu vào đám tro.
  4. Tuyệt đối không để lá úa, hoa héo trên bàn thờ, khiến cho gia chủ làm ăn khó khăn, không có sinh ý

* Chú ý :Mùng 10 Âm lịch hàng tháng là Cúng Thần Tài ; Mùng 2 và 16 Âm lịch hàng tháng là Cúng Cô Hồn.

HƯỚNG DẪN SẮM LỄ LẬP BAN THỜ THẦN TÀI:

Tất cả đồ thờ sứ của Ban Thần Tài nên mua đồng bộ màu vàng Bát Tràng làm từ đất của Việt Nam là tốt nhất!

Cách lập bàn thờ thần tài
Cách lập bàn thờ thần tài
Bày bàn thờ thần tài ông địa
Bày bàn thờ thần tài ông địa
Hướng dẫn lập bàn thờ thần tài
Hướng dẫn lập bàn thờ thần tài
Cách lập bàn thờ thần tài đúng
Cách lập bàn thờ thần tài đúng

* 1 ban thờ thần tài kích cỡ vừa với cửa hàng

* 1 bát hương nhỏ, 1 hoặc 2 gói tro vừa đủ.

* 3 hũ gạo, muối, nước

* 1 bát nước to đẹp màu vàng rắc cánh hoa (minh đường tụ thủy)

* 1 ông thần tài, 1 ông thổ địa, 1 ông cóc, 1 ông tỳ hưu

* 3 gói thất bảo

* 1 đĩa xôi gấc hoặc xôi đậu

* 1 con gà trống luộc,

* 1 bông hồng vàng bẻ ngắn 10 cm để ngang miệng con gà

* 10 bông hồng vàng cắm ở lọ hoa,

* 1 đĩa ngũ quả

* 5 quả cau, 5 lá trầu

* 1 miếng thịt quay, 10 cái bánh cốm, một nải chuối vàng, bưởi…

* 1 chai rượu trắng to mở nắp, rót ra 5 chén rượu xếp chữ thập

* 10 lễ tiền vàng lá, tiền thần tài (nếu có)

* 1000 vàng đại thiếc (nền trắng thiếc vàng)

* 1 bao thuốc lá mở nắp rút một điếu ra

* 1 bộ quần áo, mũ thần linh, 1 ông ngựa đỏ to

* 5 ông ngựa nhỏ , 5 mũ ngũ phương long mạch, 5 bộ quần áo 5 màu xếp theo thứ tự từ trái qua phải trắng, tím, vàng, đỏ, xanh

* 2 đèn nến điện đỏ ( không cần nến đốt nữa)

* 5 bó hương bột màu vàng tươi thảo mộc ít khói, ít mùi (không dùng hương màu đen, mùi nước hoa rất độc)

* Mâm chúng sinh bày ngoài cửa: 1 trăm bộ quần áo chúng sinh, 20 lễ tiền vàng lá, 1000 tiền chúng sinh, tiền lẻ thật, 5 bát cháo + 5 cái thìa, 5 gói bỏng, 5 bắp ngô, 5 củ khoai, 5 củ sắn, 5 gói bim bim, 5 gói bánh 5 gói kẹo

* 1 đĩa gồm 1 nửa gạo 1 nửa muối lễ xong rắc ra ngoài đường xa nhà hơn 10 mét để khao chúng sinh

Hóa sớ trước, vàng mã sau, khi cháy hết thì tưới 5 chén rượu vừa lễ lên tro.

Chú ý:

Trước khi lễ lau dọn sạch sẽ khu vực ban thờ, rửa sạch bộ đồ thờ bằng nước sau đó lau lại bằng rượu gừng, rồi lau và phơi khô để dán nhãn và cốt được chắc chắn, sau này khi lau dọn tránh lau nước vào các nhãn chữ nho, chuẩn bị 1 cái chiếu hoặc thảm to để ngồi làm lễ khi lễ mở rộng hết các cửa để đón thần linh và bật quạt thông thoáng

Ông Cóc sáng quay ra để đón tài lộc, tối quay vào để giữ tài lộc

Tỳ hưu thì luôn quay ra ngoài đón tài lộc

Trong 100 ngày đầu tiên, sáng 8-9 h thắp 1 nén hương và đọc bài khấn Thần Tài

Tùy điều kiện hàng ngày hoặc 3 ngày nên thay nước, rượu, hoa quả, lau dọn sạch sẽ ban thờ hàng ngày, không để hoa, lá héo úa trên bàn thờ vì khi đó dẫn đến làm ăn khó khăn.

Mùng 10 m lịch là Cúng Thần Tài chính trong tháng nên sắm lễ nhiều hơn.

Nên chọn loại nhang cuốn tàn (giữ được tàn) loại ít khói, không mùi( không chọn hương màu đen, nhiều khói, mùi nước hoa thơm) sau một thời gian sẽ có bát nhang rất đẹp và tụ Khí rất tốt.

Chỉ đến ngày 23 tháng Chạp mới rút chân nhang (khi bát nhang quá đầy chân nhang) và đem hóa cùng tiền giấy, khi hóa xong nhớ đổ một chút rượu vào đám tro.